Forum voor Democratie-basisinkomenplan: van de regen in de drup met een “relatieboete”

27 mei 2020

De Vrijzinnige Partij is al vanaf haar oprichting in 2014 groot voorstander van invoering van een vrijheidsdividend als Onvoorwaardelijk Basisinkomen. De VP heeft daarom met veel interesse kennis genomen van het feit dat inmiddels bij Forum voor Democratie in die richting wordt nagedacht.

Een aangepast basisinkomenplan van Wouter Keller heeft FvD omarmd en laten doorrekenen door het Centraal Planbureau. De beperkte doorrekening met belangrijke “disclaimers” is door het CPB 14-2-2020 gepresenteerd.

De CPB-doorrekening van het FvD-plan heeft de Vrijzinnige Partij de afgelopen periode grondig beoordeeld en vergeleken met de CPB-doorrekening van het VP-plan voor invoering van een basisinkomen. Dat heeft het CPB gedaan in februari 2017 in de publicatie Keuzes in Kaart.

De conclusies die de VP trekt in haar  “Analyse en vergelijking CPB OBI-doorrekeningen Vrijzinnige Partij en Forum voor Democratie” zijn:

FvD breekt individualisering van het belastingsysteem af.

FvD stelt een verzilverbare heffingskorting per huishouden in de inkomstenbelasting voor. Vanuit progressief vrijzinnig liberaal oogpunt wijst de VP dit idee al principieel af. Het voorstel betekent namelijk een enorme stap terug in de individualisering van ons fiscale stelsel. De overheid zou zich niet meer, maar juist minder moeten bemoeien met onze leefwijze. De vraag of we met een partner samenwonen en wie die partner, is namelijk een negatief gevolg van het FvD-voorstel.

FvD voert een nieuwe armoedeval in.

In de uitwerking ziet de VP grote negatieve inkomenseffecten die het Forumplan heeft.

De laatste jaren is door het SCP, de Kinderombudsman en de SER zeer uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor het armoedeprobleem in ons land. Maar in het FvD-plan blijken uitgerekend de bijstandsgerechtigden er in inkomen op achteruit te gaan.

Forum voor Democratie wil de armoedeval wegnemen en probeert dat te doen door alle inkomensafhankelijke toeslagen toe te voegen aan het minimumniveau. Dat lijkt een prima uitgangspunt, maar tegelijkertijd introduceert FvD een nieuwe inkomensafhankelijke toeslag. Daar kunnen mensen aanspraak op maken die geen betaald werk hebben, maar vrijwilligerswerk doen. Wie dus het recht heeft op die nieuw in te voeren toeslag en vervolgens betaald werk gaat verrichten verliest de toeslag weer. Net als bij de huidige inkomensafhankelijke toeslagen wordt betaald werken dan gestraft met een nieuwe armoedeval als gevolg.

FvD pakt tweeverdieners en de gezinnen met kinderen.

Zijn de inkomenseffecten in het VP-basisinkomenplan voor alle mensen positief, in het FvD-plan leveren volgens het CPB de gezinnen met kinderen 2,4 % en de tweeverdieners 2,3% in op hun inkomen.

FvD bevordert nog meer chaos bij Belastingdienst.

Het Forumplan beoogt het huidige systeem te vereenvoudigen en de uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst te verminderen, maar slaagt daar niet in. De toeslagregelingen worden formeel-juridisch afgeschaft, maar in feite verdwijnen ze niet. Weliswaar vervalt de inkomenstoets, maar de toets op de gezinssituatie blijft. Kort gezegd, de toets wordt iets eenvoudiger, maar het aantal dossiers wordt een veelvoud van het huidige aantal. Dat speelt niet alleen bij de implementatie van het model, maar ook daarna.

Van de gehele volwassen bevolking van Nederland, 14 miljoen mensen, moet worden bijgehouden wie met wie een huishouden vormt, welke kinderen er zijn en door wie ze worden onderhouden, of er van erkende kinderopvang gebruik wordt gemaakt en welke mensen zonder baan aanspraak maken op een ‘participatietoeslag’. Na de drama’s bij de Belastingdienst met de kindgebonden toeslagen zou zelfs FvD dit niet moeten willen.

FvD stimuleert fraude door de invoering van een relatieboete.

Forum voor Democratie introduceert niet alleen een ingewikkeld systeem maar bevordert ook fraude. Immers, als twee alleenstaanden besluiten te gaan samenwonen gaat hun gezamenlijke inkomen met meer dan duizend euro per maand omlaag. Zo wordt door Forum de huidige ‘armoedeval’ ingeruild voor een ‘relatieboete’. Om die boete te voorkomen, zullen ongetwijfeld creatieve ontduikconstructies bedacht worden.

FvD speelt voor Sinterklaas.

Het FvD-plan kost net als de invoering van een VP-basisinkomen miljarden. Maar laat de Vrijzinnige Partij in haar plan nog een dekking zien, Forum voor Democratie geeft geen dekking aan. Het overheidstekort zal naar € 10,7 miljard stijgen. Niet voor niets zegt het CPB dat het plan niet op de financiële degelijkheid voor de overheidsfinanciën te beoordelen is door gebrek aan dekking van de uitgaven.  

De “Analyse en vergelijking CPB OBI-doorrekeningen Vrijzinnige Partij en Forum voor Democratie” is hier te downloaden.

FacebooktwitterFacebooktwitter